Szmul Zygielbojm. Milczeć nie mogę i żyć nie mogę – wystawa

[…] Milczeć nie mogę i żyć nie mogę, gdy giną resztki ludu żydowskiego w Polsce, którego reprezentantem jestem. Towarzysze moi w getcie warszawskim zginęli z bronią w ręku, w ostatnim porywie bohaterskim. – pisał Szmul Zygielbojm w liście skierowanym do prezydenta RP Władysława Raczkiewicza i prezesa Rady Ministrów gen. Władysława Sikorskiego w 1943 roku.

Szmul Zygielbojm jako członek działającej w Londynie Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej alarmował świat o tragicznym losie polskich Żydów pod niemiecką okupacją. Jako jedna z nielicznych osób przebywających poza okupowaną Polską zrozumiał, że Szoa jest wydarzeniem bez precedensu w historii. W poczuciu osamotnienia w prowadzonej walce popełnił samobójstwo. 

Wystawa jest częścią obchodów 75. rocznicy samobójczej śmierci Szmula Zygielbojma. 

Kuratorka: Zuzanna Benesz-Goldfinger
Konsultacje naukowe: dr Michał Trębacz
Współpraca: Justyna Majewska, dr Krzysztof Świrek
Projektanci wystawy: Tatemono: Piotr Antonów, Anna Pydo, Justyna Szadkowska, Franciszek Zakrzewski

Na wystawie zaprezentujemy fotografie, dokumenty i ich kopie, a także nagrania pochodzące ze zbiorów: Instytutu i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie, Studium Polski Podziemnej w Londynie, Archiwum YIVO Institute for Jewish Research w Nowym Jorku, Archiwum United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Archiwum Państwowego w Łodzi, Archiwum Państwowego w Lublinie, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, a także Żydowskiego Instytutu Historycznego.