Przegląd fimowy: Rok protestu. 1968 w kinie europejskim

Dwanaście filmów z sześciu krajów pokazuje atmosferę końca lat sześćdziesiątych – rejestrowaną na bieżąco i wspominaną po latach. Choć postulaty studentów protestujących we Francji, Włoszech i RFN różniły się od oczekiwań młodzieży z Polski czy Czechosłowacji, to łączył je duch kontestacji i niezgody na zastany porządek społeczny. Wszyscy należeli do pierwszego pokolenia urodzonego po drugiej wojnie światowej. Pragnęli rewolucji obyczajowej i szukali nowego języka w sztuce. Różniła ich polityka. Rebelianci z Europy Zachodniej fascynowali się komunizmem, a buntujący się obywatele Europy środkowo-Wschodniej go potępiali. 

W 1968 roku do europejskiej kultury i polityki wkroczyli przedstawiciele generacji, dla której słowa „równość” i „wolność” to nie były frazesy. Po obu stronach żelaznej kurtyny traktowali je z niezwykłą powagą. Erich Fromm pisał o nich: „Ci młodzi ludzie usiłują być, nie interesuje ich natomiast, co dostaną w zamian, ani co będą posiadać”.

Ale tamten czas miał także ciemne strony: wkroczenie wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji, antysemicka nagonka w Polsce, zamachy terrorystyczne Czerwonych Brygad i Frakcji Czerwonej Armii. Zmiany społeczne i polityczne wywoływały strach i niepokój grup, przeciw którym były wymierzone. Koniec lat sześćdziesiątych to nie tylko radosna kontrkultura, protest-songi i moda na dzwony, ale też namacalne doświadczenie przemocy.
Instytucje reprezentujące sześć krajów: Polskę, Czechy, Słowację, Niemcy, Francję i Włochy przedstawiają wspólną panoramę tamtego czasu widzianą przez pryzmat filmów fabularnych. Kino lat sześćdziesiątych pokazuje ważną i jednoczącą rolę sztuki: szukania nowych form wyrazu, odważnej estetyki, wyzwalania się z kagańca konwencji stylistycznych. Rok 1968 jest nie do pomyślenia bez filmowych „nowych fal”. Na tle rewolucyjnego ducha ówczesnego kina, dzisiejsze fabuły okazują się zaskakująco tradycyjne. Czy kontrkultura nie przetrwała próby czasu? Niekoniecznie. We współczesnych wspomnieniach tamtych lat wybrzmiewa nuta nostalgii, tęsknoty za rewoltą i zaangażowaną młodzieżą.

Po pięćdziesięciu latach od polskiego Marca i francuskiego Maja, Praskiej Wiosny i niemieckiej rewolty studenckiej też wstrząsają turbulencje polityczne. Zmiany wywołane protestem tamtego pokolenia były trwałe, lecz dziś odchodzi ono z kultury i polityki. Ustępuje miejsca ludziom, którzy wychowali się w innej Europie. Jak poradzić sobie z dziedzictwem 1968 roku? Co pamiętamy do dziś, a o czym zdążyliśmy zapomnieć? Filmy pokazywane podczas przeglądu dają wieloznaczne odpowiedzi i prowokują do dalszych pytań.

Program (Warszawa) | Pokazy odbywają się w kinie Iluzjon

23.02.2018, godz. 19.00 
Otwarcie przeglądu, dyskusja z udziałem prof. Tadeusza Lubelskiego i prof. Piotr Zwierzchowskiego. Po projekcji zapraszamy na mały poczęstunek
„Marcowe Migdały“, PL, 1989, reż. R. Piwowarski, 89 min.

24.02.2018, godz. 18:00
„Wielkie marzenie”, 2009, Włochy, reż. M. Placido, 101 min, wprowadzenie: Diana Dąbrowska

25.02.2018, godz. 18:00
„Dowód osobisty”, 2010, Czechy, reż. O. Trojan, 137 min, wprowadzenie: Ewa Ciszewska

2.03.2018, godz. 18:00
„Teoremat”, 1968, Włochy, reż. P.P. Pasolini, 98 min, wprwoadzenie: Karol Jóźwiak

3.03.2018, godz. 18:00
„Ptaszki, sieroty i głupcy”, 1969, Słowacja, reż. J. Jakubisko, 82 min, wprowadzenie: Patrycjusz Pająk

4.03.2018, godz. 18:00
„Chinka”, 1967, Francja, reż. J.-L. Godard, 96 min, wprowadzenie: Paulina Kwiatkowska

9.03.2018, godz. 18:00
„Zakładnik”, 2014, Słowacja, reż. J. Nvota, 102 min, wprowadzenie: Ewa Ciszewska

10.03.2018, godz. 18:00
„Po maju”, 2012, Francja, reż. O. Assayas, 122 min, wprowadzenie: Paulina Kwiatkowska

11.03.2018, godz. 18:00
„Jeśli nie my to kto”, 2011, Niemcy, reż. A. Veiel, 124 min, wprowadzenie : Ewa Fiuk

16.03.2018, godz. 18:00
„Ręce do góry”, 1967, Polska, reż. J. Skolimowski, 76 min, wprowadzenie: Iwona Kurz

17.03.2018, godz. 18:00
„Stokrotki”, 1966, Czechosłowacja, reż. V. Chytilová, 74 min. wprowadzenie : Patrycjusz Pająk

18.03.2018, godz. 18:00
„Podpalacze”, 1969, Republika Federalna Niemiec, reż. K. Lemke, 65 min, wprwoadzenie : Ewa Fiuk

Projekcja filmu „Podpalacze“ i spotkanie z reżyserem – Klausem Lemkem

Klaus Lemke (ur. 1940) – niemiecki reżyser, który w połowie lat sześćdziesiątych debiutował filmami krótkometrażowymi. Pierwszą pełnometrażową fabułę „48 godzin do Acapulco” (48 Stunden bis Acapulco) nakręcił w 1967 roku. Dwa lata później wywołał skandal „Podpalaczami” (Brandstifter) – opowieścią o pierwszym zamachu dokonanym przez późniejszych współzałożycieli Frakcji Czerwonej Armii. W wielu filmach przedstawiał miejskie i towarzyskie życie Hamburga. Uchodzi za reżysera bezkompromisowego, który pracował często bez subwencji, bez gotowych scenariuszy i profesjonalnych aktorów. Oprócz „Podpalaczy” do jego najbardziej znanych filmów należą „Rocker” z 1972 roku oraz „Szczur” (Die Ratte) z 1982 roku – oba opowiadają o problemach zbuntowanej młodzieży w wielkich miastach. Przez licznych krytyków Klaus Lemke uznawany jest za jednego z ostatnich przedstawicieli kina autorskiego. W 2012 roku, w skandalizującej atmosferze, odbyła się premiera „Berlina dla bohaterów” (Berlin für Helden). W kolejnych latach nakręcił jeszcze trzy pełnometrażowe fabuły.

Spotkanie z Klausem Lemkem poprowadzi Ewa Fiuk, znawczyni kina niemieckiego, autorka m.in. książek: „Inicjacje, tożsamość pamięć. Kino niemieckie na przełomie wieków” (2012) oraz „Obrazo-światy, dźwięko-przestrzenie. Kino Toma Tykwera” (2016).