Malleus Maleficarum – czarownice w światowym kinie

Magia, siły nieczyste – to wierzenia obecne wśród ludów pierwotnych na całym świecie. Czarownice obwiniano za klęski żywiołowe, pomór bydła, poronienia i bezpłodność. Wierzono, że rzucają uroki, sporządzają miłosne mikstury. Za czarownice uznawano zarówno stare znachorki, jak i kobiety, odrzucające awanse amantów, czy te nazbyt jawnie okazujące swoją seksualność. Zbiorowa histeria skutkowała polowaniami i procesami sądowymi: podczas tortur sądy świeckie oraz inkwizycja skatowały setki tysięcy niewinnych kobiet. W Europie apogeum polowań przypada na okres reformacji, ostatnie stosy zapłonęły w XVIII wieku. Dzisiaj w wypowiedziach polityków oraz kościelnych hierarchów powraca retoryka i sposób myślenia o kobietach jako istotach opętanych przez diabła. Mężczyźni nadal uzurpują sobie prawo do decydowania o kobiecym ciele. W 2017 roku przypada 530. rocznica publikacji Młota na czarownice, traktatu o tym, jak drogą tortur wypędzać diabła z kobiet. Oglądając dziś postaci czarownic, od kina niemego po indonezyjskie kino grozy, warto przypominać do czego prowadzi nienawiść i wiara w gusła.

Tomasz Kolankiewicz – programista filmowy, współpracujący z telewizją i festiwalami filmowymi. Stara się przybliżać widzom filmy od klasyki po niszowe kino gatunkowe. Jest autorem kilkudziesięciu przeglądów filmowych, wśród nich przeglądów szwedzkiego i amerykańskiego kina niemego, filmów Piera Paola Pasoliniego, Fritza Langa, Vittora de Siki, Davida Lyncha oraz retrospektyw mało znanych prądów filmowych. Na Festiwalu Filmowym w Gdyni prowadzi sekcję poświęconą zapomnianemu kinu gatunkowemu z Polski.

Ilustracja: Jarosław Danilenko http://pingxpong.tumblr.com/

11 września 19:00
Czarownice 
Reżyseria Benjamin Christensen (1922)
Czas trwania 1H31
Sięgający początków cywilizacji paradokumentalny wykład na temat czarów i czarownic. Esej ozdabiają fabularyzowane ilustracje, pokazujące zjawisko na przestrzeni wieków, łącznie z fantastyczną sceną sabatu czarownic – jedną z najbardziej skomplikowanych i wystawnych w epoce kina niemego.
Christensen zaczynał swoją karierę jako aktor i śpiewak operowy. Jego Czarownice to film legendarny. Do dziś w czołówce najdroższych szwedzkich produkcji Svensk Filmindustri, która wyprodukowała filmy Victora Sjöströma i Mauritza Stillera – gwiazd kina lat 20.

2 października 19:00
Reżyseria Robert Eggers (2015)
Czas twania 1H30
Rok 1630, Nowa Anglia. Purytańska rodzina mieszka samotnie na skraju lasu, tocząc walkę z nieurodzajem. Kiedy pewnego dnia znika najmłodsze z pięciorga dzieci, rodzina zdaje sobie sprawę, że w pobliskim lesie czai się zło… Wyprodukowany niezależnie debiut Roberta Eggersa to odkrycie festiwalu w Sundance w 2015 roku. Reżyser sięgał do źródeł historycznych, opisujących procesy czarownic w połowie XVII wieku w amerykańskiej Nowej Anglii. Stały się one inspiracją do scenariusza jednego z najbardziej błyskotliwych horrorów ostatnich lat.

Wstęp wolny