Filozofowie & ludzie – spotkanie z Freddiem Rokemem

Dyskusja toczyć się będzie wokół wzajemnych relacji między teatrem i ludźmi teatru a filozofią i filozofami, kontynuując w pewnym sensie cykl wykładów „Filozofie teatru” wygłaszanych w Instytucie Teatralnym w pierwszej połowie 2014 roku. W jej centrum znajdą się kwestie specyfiki powiązań teatru i filozofii w ostatnim stuleciu, kiedy coraz częściej w nazwach teatrów i grup teatralnych pojawiało się określenie „laboratorium”, a performanse artystyczne zaczęły wprost podejmować zagadnienia zawarowane dotąd dla nauki, z drugiej zaś strony uprawianie filozofii nabierało pod różnymi względami cech performatywnych.

Spotkanie wokół książki Freddiego Rokema
„Filozofowie & ludzie teatru. Myślenie jako przedstawienie”
(Księgarnia Akademicka 2014).

W spotkaniu wezmą udział:
Freddie Rokem oraz Mateusz Borowski, Joanna Krakowska, Dorota Sajewska i Małgorzata Sugiera.

W książce „Filozofowie & ludzie teatru” Freddie Rokem przygląda się kilku spotkaniom wielkich myślicieli z wybitnymi praktykami teatralnymi: Sokratesa z tragikami greckimi, filozofującego Hamleta z Hamletem-znawcą teatru, Friedricha Nietzschego i Augusta Strindberga oraz Waltera Benjamina i Bertolta Brechta. Te fikcyjne i rzeczywiste debaty łączy jedno: dostarczają one autorowi okazji do analizy obustronnych wpływów i relacji między dyskursem filozofii oraz teorią teatralną i praktyką sceniczną. Odsłaniając wzajemne oddziaływanie między tymi pozornie tylko autonomicznymi dziedzinami, Rokem zdecydowanie odrzuca tę perspektywę, w której formy artystyczne stanowią tylko odbicie czy realizację założeń filozoficznych dominujących w określonej epoce. Pokazuje bowiem, że człowiek teatru i filozof nie mogą się bez siebie obyć: ten pierwszy tworzy takie sceniczne modele i metafory, za pośrednictwem których zaprasza widzów do wspólnego filozofowania; ten drugi zaś często wykorzystuje scenę jako model rzeczywistości i narzędzie ułatwiające. Dzięki temu książka „Filozofowie & ludzie teatru” proponuje nową perspektywę oglądu teatru i filozofii – na wybranych przykładach przedstawia koncepcję myślenia jako cielesnego działania i współdziałania.

FREDDIE ROKEM
Urodził się w Sztokholmie, w połowie lat sześćdziesiątych wyjechał na studia do Izraela, żeby poznać swoje żydowskie korzenie i kulturę. Od ponad trzydziestu lat mieszka w Jerozolimie. Pracował jako profesor i dziekan Wydziału Sztuk Teatralnych Uniwersytetu w Tel Awiwie, zaś w semestrze zimowym 2014 wykłada na teatrologii Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie nad Menem. Specjalizuje się w historii teatru XIX i XX wieku, oglądanej w szerokiej, interdyscyplinarnej perspektywie. Wykładał gościnnie na wielu uczelniach na całym świecie, między innymi na Uniwersytecie Stanforda, Freie Universitat w Berlinie i na Uniwersytecie Sztokholmskim. Opublikował monografię w języku szwedzkim „Tradition and Renewal: Swedish Drama and Theatre, 1914-1922” (1977), a także prace w języku angielskim: „Theatrical Space in Ibsen, Chekhov, and Strindberg: Public Forms of Privacy” (1986) oraz „Stridberg’s Secret Codes” (2004). W 2010 roku nakładem Księgarni Akademickiej w serii „Interpretacje” ukazała się jego wielokrotnie nagradzana książka „Wystawianie historii. Teatralne obrazy przeszłości” w tłumaczeniu Mateusza Borowskiego i Małgorzaty Sugiery.