Dolabella. Wenecki malarz Wazów – wystawa

Będzie to pierwsza zamkowa prezentacja twórczości Tomasza Dolabelli, nadwornego malarza polskich królów z dynastii Wazów, uważanego za jednego z ostatnich przedstawicieli manierystycznego malarstwa weneckiego, a równocześnie twórcę, który bardzo silnie wpłynął na styl polskiego malarstwa barokowego. Oprócz prac Dolabelli na ekspozycji pojawią się również dzieła innych malarzy weneckich oraz przykłady weneckiego rzemiosła artystycznego stanowiące tło dla jego dorobku artystycznego.

Tomasz Dolabella (urodzony ok. 1570, zmarły w 1650), mieszkający w Polsce od 1598 r. aż do śmierci, pracował na rzecz królów z dynastii Wazów oraz dla biskupów i opatów. Wystawa opiera się na wieloletnich badaniach Jerzego Żmudzińskiego, który proponuje nowatorską interpretację dokonań artysty i bazuje na wielu nowych atrybucjach, potwierdzonych publikacjami i zaakceptowanych przez badaczy polskiej sztuki nowożytnej.

Tło dla obrazów Tomasza Dolabelli będą stanowić przykłady malarstwa włoskiego z okresu XVI wieku takich twórców jak: Jacopo Palma Il Vecchio, Giovanni de Monte czy Domenico Tintoretto. Ponadto prolog wystawy poświęcony będzie weneckim wyrobom luksusowego rzemiosła z XVI wieku, które ze względu na drogocenne materiały, kunszt technologiczny, a wreszcie wysoki poziom artystyczny były towarem eksportowym, chętnie nabywanym przez możnych ówczesnej Europy, w tym Rzeczypospolitej. Pokazywane będą m.in. szkła z Murano, koronki weneckie, przykłady drobnej rzeźby ze złoconego brązu oraz wyroby majoliki z warsztatu Domenico da Venezii – jednego z najświetniejszych w regionie Veneto w XVI wieku.

Główną częścią wystawy będą prace Tomasza Dolabelli. Pokazane zostaną 22 dzieła artysty, wypożyczone głównie z kościołów i klasztorów krakowskich i podkrakowskich, m.in. kościoła Mariackiego, kościoła i klasztoru dominikanów w Krakowie, kościoła pw. Bożego Ciała w Krakowie, kościoła i klasztoru cystersów w Mogile oraz kościoła i klasztoru kamedułów na Bielanach.

Są to obrazy wielkoformatowe, na co dzień trudno dostępne, zdobiące kaplice bądź ołtarze. Ponadto na wystawie prezentowany będzie wyjątkowy obiekt – strop ramowy z obrazami Dolabelli, który zostanie zdemontowany z kamienicy Arcybractwa Miłosierdzia w Krakowie i zamontowany w salach wystawowych Zamku Królewskiego. Wiele obiektów zostało poddanych bądź jest w trakcie konserwacji specjalnie na wystawę. Z tych wszystkich względów wystawa jest dużym wyzwaniem logistycznym.

Obrazom oraz obiektom rzemiosła artystycznego towarzyszyć będą rękopisy i druki.

W sumie pokazanych zostanie 80 obiektów z blisko 30 instytucji.

Wystawie towarzyszyć będzie okolicznościowa publikacja.

Koncepcja i scenariusz: Jerzy Żmudziński

Kuratorka: dr Magdalena Białonowska

Scenografia: Studio Govenlock